Η αρμονική θεωρία του Νικόλαου Χαλικιόπουλου Μάντζαρου: Παρουσίαση και σχολιασμός των πηγών - (:unkn) unknown (My University, 2023)
Ο Νικόλαος Χαλικιόπουλος Μάντζαρος (1795‒1872) υπήρξε ο πρώτος Έλληνας που δίδαξε συστηματικά τα θεωρητικά της δυτικής μουσικής. Η αρμονική του θεωρία αποκαλύπτει έναν δάσκαλο έντονα επηρεασμένο από την ιταλική μουσική εκπαίδευση, ο οποίος συνδύαζε τις κλασικές νοτιοϊταλικές μεθόδους (κυρίως του partimento) με τις νεωτερικές βορειοϊταλικές (βασισμένες στον Rameau). Η αποτελεσματικότητα για την οποία επαινέθηκε η μέθοδός οφείλεται πιθανόν σε αυτή τη συνδυαστική, θεωρητικο-πρακτική προσέγγιση. Ως σημαντικότερη επιρροή του για τη διαμόρφωση του θεωρητικού του συστήματος αναδεικνύεται ο βέλγος θεωρητικός Momigny. Κεντρικός σκοπός της εν λόγω εργασίας είναι η συγκέντρωση των στοιχείων που συνθέτουν την αρμονική θεωρία του Μάντζαρου, η παράθεσή τους, και ο σχολιασμός τους. Τα στοιχεία αυτά έχουν αντληθεί κυρίως από πρωτογενείς πηγές, δηλαδή τα σωζόμενα εκπαιδευτικά εγχειρίδιά του που σχετίζονται με την αρμονία είτε άμεσα είτε έμμεσα. Στον σχολιασμό των πηγών γίνεται απόπειρα να εξηγηθούν λεπτομερώς τα στοιχεία που συγκροτούν τη μαντζαρική θεωρία. Συγκρίνονται επίσης πολλά επιμέρους στοιχεία της με αντίστοιχα στοιχεία όπως αυτά συναντώνται σε άλλους θεωρητικούς, με στόχο (α) τον εντοπισμό πιθανών πηγών της μαντζαρικής θεωρίας, και (β) την τοποθέτησή της μέσα στο πλαίσιο της εποχής της. Από τα πρωτογενή τεκμήρια εξετάζονται λεπτομερώς δύο σημαντικές πηγές: (α) ένας πίνακας μεγάλων διαστάσεων με 116 μουσικά παραδείγματα συγχορδιακών αλληλουχιών, και (β) το Studio pratico dell’ Armonia, ενώ από τις υπόλοιπες πρωτογενείς πηγές στις οποίες βρίσκουμε στοιχεία της αρμονικής θεωρίας του Μάντζαρου παρατίθενται σημαντικά αποσπάσματα. Στο δε Παράρτημα της διατριβής παρατίθεται το θεωρητικό κείμενο του Studio pratico dell’ Armonia, τόσο στο ιταλικό πρωτότυπο όσο και σε ελληνική μετάφραση.

Nikolaos Halikiopoulos Mantzaros (1795‒1872) was the first Greek who systematically taught Western music theory. His harmonic theory reveals a teacher strongly influenced by Italian musical education, who combined classical southern Italian methods (mainly partimento) with modern northern Italian ones (based on Rameau). The effectiveness, for which his method had been praised, is probably due to this combinatory, theoretical-practical approach. The Belgian theorist Momigny emerges as his most important influence regarding the formation of his theoretical system.The central purpose of this work is the gathering of the elements that constitute Mantzaros’ harmonic theory, their citation, and relevant commentary. These elements have been drawn mainly from primary sources, i.e. his surviving teaching manuals related to harmony, either directly or indirectly. In the commentary on the sources an attempt is made to explain in detail the elements that comprise Mantzaros’ theory. Many of its individual elements are also compared with corresponding elements found in other theorists, with the aim of (a) identifying possible sources of Mantzaros’ theory, and (b) placing his theory in the context of its time. Regarding the primary evidence, two important sources are examined in detail: (a) a large table of 116 musical examples of chord sequences, and (b) the Studio pratico dell' Armonia. As for the rest of the primary sources in which we find elements of Mantzaros' harmonic theory, important passages from them are cited. Finally, the Appendix contains the theoretical text of Studio pratico dell' Armonia, both in the Italian original and in a Greek translation.
The harmonic theory of Nikolaos Halikiopoulos Mantzaros: Presentation and commentary of the sources
Keywords: Χαλικιόπουλος Μάντζαρος, Αρμονία, Μουσική θεωρία; Halikiopoulos Mantzaros, Harmony, Music Theory