Σχεδιασμός, εφαρμογή και αξιολόγηση ενός πιλοτικού προγράμματος σύμφωνα με τον Καθολικό Σχεδιασμό, για την προσχολική ηλικία, στο μάθημα της μουσικής - (:unkn) unknown (My University, 2018)
Ο Καθολικός Σχεδιασμός για τη Μάθηση (Universal Design for Learning), είναι ένα εκπαιδευτικό πλαίσιο αρχών και κατευθυντήριων γραμμών για την ανάπτυξη ευέλικτων μαθησιακών περιβαλλόντων που βασίζεται στη λογική της συμπερίληψης και υποστηρίζει ότι οι ανάγκες όλων των μαθητών χρειάζεται να λαμβάνονται υπόψη από την αρχή του σχεδιασμού (Meyer & Rose, 2005). Η παρούσα εργασία διερευνά τον τρόπο με τον οποίο μπορεί να εφαρμοστεί ο ΚΣΜ στη διδασκαλία της μουσικής στην προσχολική ηλικία. Τα ερευνητικά ερωτήματα που διατυπώθηκαν ήταν: α) Πώς μπορεί να εφαρμοστεί ως εκπαιδευτικό εργαλείο ο ΚΣΜ στην προσχολική ηλικία, στη διδασκαλία της μουσικής; β) ποιες πληροφορίες ως προς την εφαρμογή και την αποτελεσματικότητα του ΚΣΜ μπορούν να αντληθούν από την υλοποίησή του; Συγκεκριμένα, σχεδιάστηκε μία ενότητα διδασκαλίας για το μάθημα της μουσικής, η οποία βασίστηκε στις αρχές και τις κατευθυντήριες γραμμές του ΚΣΜ και σε βασικές αρχές για τη διδασκαλία και τη μάθηση στην προσχολική μουσική εκπαίδευση. Η ενότητα εφαρμόστηκε, μέσα από οκτώ μαθήματα, σε τμήμα προνηπίων (4-5 ετών) παιδικού σταθμού, στο μάθημα της μουσικής. Στην ομάδα περιλαμβάνονταν κυρίως παιδιά τυπικής ανάπτυξης αλλά και μαθητές με μαθησιακές δυσκολίες. Για αυτή την εκπαιδευτική μελέτη περίπτωσης (Robson, 2010), τα μαθήματα βιντεοσκοπήθηκαν, μεταγράφηκαν και αναλύθηκαν ενώ χρησιμοποιήθηκαν και άλλα ερευνητικά εργαλεία, όπως η ημιδομημένη συνέντευξη και τα φύλλα παρατήρησης. Από την ανάλυση προέκυψε ότι αρκετά εργαλεία της οργάνωσης των μαθημάτων σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές του ΚΣΜ μπορούν να χαρακτηριστούν ως αποτελεσματικά. Υπάρχουν ωστόσο κι άλλοι παράγοντες που επηρεάζουν την αποτελεσματικότητα μιας τέτοιας εφαρμογής και συνδέονται με το εκάστοτε πλαίσιο και τις εκπαιδευτικές συνθήκες μέσα στις οποίες αυτή επιχειρείται. Τέτοιοι παράγοντες φάνηκε να είναι το χρονοδιάγραμμα, οι προηγούμενες εφαρμογές του ΚΣΜ στο συγκεκριμένο πεδίο, το πρόγραμμα σπουδών και η συνεργασία των εκπαιδευτικών κατά το σχεδιασμό. Παρά τους περιορισμούς που συνοδεύουν μία μελέτη περίπτωσης, φαίνεται πως ο ΚΣΜ είναι ένα πολλά υποσχόμενο πλαίσιο για την εκπαίδευση. Χρειάζεται ωστόσο να διερευνηθεί περαιτέρω και σε μεγαλύτερο δείγμα ώστε να διασαφηνιστούν τα οφέλη και να αναλυθούν οι τρόποι για την πρακτική του εφαρμογή στο σχολικό πλαίσιο.
Planning, implementation and evaluation of a pilot program according to Universal Design for Learning, for preschool music lessons
Keywords: Καθολικός Σχεδιασμός για τη Μάθηση, προσχολική μουσική εκπαίδευση, συμπερίληψη στο μάθημα της μουσικής; Universal Design for Learning, preschool music education, inclusion in the music class