Ουδέτερη προς το φύλο γλώσσα στην διερμηνεία και την μετάφραση: Τεχνικές και παραδείγματα στα Eλληνικά και τα Aγγλικά - (:unkn) unknown (My University, 2022)
Ας φανταστούμε πως μιλάμε αγγλικά, και βρισκόμαστε σε ένα δωμάτιο με δέκα γυναίκες και έναν άνδρα. Μια εκ των γυναικών σηκώνεται και ρωτάει «Who wants more coffee?», κατευθυνόμενη προς την κουζίνα να φέρει καφέ. Στην άλλη πλευρά, ας μεταβούμε σε ένα δωμάτιο όπου είμαστε μιλάμε ελληνικά, και διατηρούμε την ίδια σύνθεση ατόμων. Τι ερώτηση θα κάνει η γυναίκα όταν σηκωθεί; Το πρώτο πράγμα που θα σκεφτούμε είναι «Ποιος θέλει κι άλλον καφέ;» ή «Θέλει κανείς άλλον καφέ;». Γιατί χρησιμοποιείται το αρσενικό πρόσωπο, αφού οι γυναίκες υπερτερούν αριθμητικά, ενώ στην αντίστροφη περίπτωση κανένας άνδρας δεν θα ρωτούσε δέκα άνδρες και μια γυναίκα «Θέλει καμία άλλον καφέ;». Αυτό αποτελεί μονάχα μια υπεραπλούστευση της χρήσης του έμφυλου λόγου, ενός λόγου που ευνοεί το ένα γένος, το αρσενικό, και συχνά παραμερίζει το θηλυκό. Ας αναλογιστούμε πως αυτός ο λόγος αποτυπώνεται στα μέσα ενημέρωσης, στο σχολείο, ή ακόμη στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Αν δεν έχουμε στοιχεία το φύλο των ατόμων τα οποία αναφέρονται σε ένα σώμα κειμένου, γραπτό ή προφορικό, πως θα το διαχειριστούμε στην μεταφραστική/διερμηνευτική διαδικασία; Πως θα διερμηνεύαμε από τα αγγλικά στα ελληνικά την φράση «Firefighters: the heroes of our nation, saved thousands of lives»; Στα αγγλικά δεν διαφαίνεται το φύλο, αλλά ας αναλογιστούμε: θα το αποδίδαμε ευκολότερα ως «Το Πυροσβεστικό Σώμα: οι ήρωες και οι ηρωίδες του έθνους, έσωσαν χιλιάδες ζωές», ή ως «Πυροσβέστες: οι ήρωες του έθνους, έσωσαν χιλιάδες ζωές»; Αξίζει χάριν ευκολίας και συνήθειας να χρησιμοποιούμε περιεκτικούς τύπους ή μήπως χρειάζεται να στοχεύουμε σε μια πιο ουδέτερη προς το φύλο γλώσσα;
Gender-neutral language in interpreting and translation: Guidelines and examples in Greek and English
Keywords: ουδέτερη προς το φύλλο γλώσσα, συμπεριληπτική γλώσσα, ισότητα φύλων, μετάφραση, διερμηνεία, έμφυλος λόγος, μη σεξιστική γλώσσα; gender neutral language, inclusive language, Gender equality, translation, interpreting, gender studies, Gender-Sensitive Language