Η ιστορία της πόλης της Κοζάνης και των ευεργετών της μέσα απο τη Δημοτική Βιβλιοθήκη Κοζάνης τον 18ο και 19ο αιώνα. - (:unkn) unknown (My University, 2021)
Η Κοζάνη είναι πόλη της Μακεδονίας με πληθυσμό 71.388 κατοίκους. Δεν προϋπήρχε, αλλά δημιουργήθηκε γύρω στον 15ο αιώνα από πληθυσμούς που κατέφυγαν στις περιοχές της για να σωθούν από τον Τουρκικό ζυγό. Αποτελεί συγκοινωνιακό κόμβο που συνδέει την Μακεδονία, την Ήπειρο και την Θεσσαλία. Στην περιοχή της βρέθηκαν διάφορα ευρήματα και οικιστικά περιβάλλοντα που μαρτυρούν ζωή από τους παλαιολιθικούς χρόνους και συνεργασίες με τον Μυκηναϊκό κόσμο. Οι απόψεις για την προέλευση του ονόματός της διίστανται και οι διαφωνίες αναζωπυρώνονται μεταξύ του Χαρίσιου Μεγδάνη, του Γουναρόπουλου και του Λιούφη για τις ρίζες του ονόματός της. Η πόλη διαθέτει σημαντικά κτίρια, όπως η Κοβεντάρειος Δημοτική βιβλιοθήκη, διάφορα αρχοντικά, ναούς, συλλόγους, το Λαογραφικό μουσείο κ.α που της προσδίδουν έναν ιδιαίτερο χαρακτήρα και την καθιστούν πόλη των γραμμάτων και του πολιτισμού, ενώ παράλληλα αποτελεί εμπορικό και επιστημονικό κέντρο της Δυτικής Μακεδονίας ήδη από τον 17ο αιώνα που ξεκίνησε το εμπόριο και η αστικοποίησή της. Αξιοσημείωτο είναι το σουλτανικό διάταγμα που κατόρθωσε να αποκτήσει ο Ιωάννης Τράντας σύμφωνα με το οποίο απαγορευόταν η μόνιμη διαμονή Μουσουλμάνων στην Κοζάνη μέχρι τον 19ο αιώνα. Τον 18ο αιώνα η Κοζάνη εμφανίζει στοιχεία αστικής κοινωνίας και επίσης κτίζονται σχολεία, συντεχνίες με σκοπό την διασφάλιση των εργασιακών δικαιωμάτων των εμπόρων και βγαίνουν οι πρώτοι μεγάλοι Κοζανίτες ευεργέτες. Βέβαια δεν λείπουν πολιτικές και οικονομικές εντάσεις( Κοντορούσης – Αυλιώτης). Δωρητές του αιώνα αυτού ήταν ο Δημήτριος Παγούνης, ο Γεώργιος και Χαρίσιος Πλατώνης, ο Παναγιώτης Μουράτης και ο επίσκοπος Βεροιεύς. Τέλος το 1732 παρατηρείται εμφάνιση ονόματος Κοζανίτη στην εκδοτική δραστηριότητα και έπειτα ακολουθεί θύελλα ονομάτων όπως ο Γ. Σακελλάριος, ο Χ. Μεγδάνης, ο Μιχαήλ Περδικάρης και άλλοι. Ο ευεργετισμός συνεχίζεται και τον 19ο αιώνα με επικεφαλείς τον Γ. Λασσάνη, τους μεγαλέμπορους Μουράτη και Παύλο Χρίση, τον Χ. Μούκα, τους αδελφούς Βαλταδώρους, τον Κ. Δρίζη, τον Δελιαλή κ.α. Κλείνοντας δεν μπορεί να παραλειφθεί η ημερομηνία της 11ης Οκτωβρίου 1912, η οποία εγκαινίασε την απελευθέρωση της Κοζάνης από τον Τουρκικό ζυγό.
Keywords: Κοζάνη, ευεργετισμός, ευεργέτες, 18ος αιώνας, 19ος αιώνας, Γεώργιος Λασσάνης