Κρόκος Κοζάνης: Ο κόκκινος χρυσός και οι ευεργετικές του ιδιότητες. - (:unkn) unknown (My University, 2023)
Ο κρόκος (Crocus sativus L.) είναι ένα ποώδες, στενόφυλλο και βολβώδες φυτό της οικογένειας Iridaceae και της τάξεως των Liliales. Συγκαταλέγεται, σε ένα από τα πιο σπάνια και ιδιαίτερα φυτά της χώρας μας, διότι καλλιεργείται μόνο στο ομώνυμο χωριό της Κοζάνης τον Κρόκο. Ανήκει σε ένα από τα παλιότερα φυτικά είδη στο κόσμο με μεγάλο ιστορικό βάθος και ξεχωρίζει για το χαρακτηριστικό άρωμα, την γεύση, το χρώμα αλλά και τα πολλαπλά οφέλη που προσφέρει στον ανθρώπινο οργανισμό. Διακρίνεται για τα ανώτερα ποιοτικά χαρακτηριστικά του και έχει χαρακτηριστεί ως «χρυσάφι της ελληνικής γης» καθώς προσδίδει σημαντικά οφέλη στην οικονομία. Σκοπός της μελέτης ήταν να συνοψίσει τις διαθέσιμες πληροφορίες και να επικαιροποιήσει τη γνώση μας για τον κρόκο Κοζάνης. Στην παρούσα πτυχιακή διατριβή γίνεται μια εκτεταμένη βιβλιογραφική ανασκόπηση μέσω διεθνούς και εγχώριας βιβλιογραφίας για την καλλιέργεια και την μεταποίηση του saffron. Παρουσιάζονται οι καλλιεργητικές πρακτικές και ο ιδιαίτερος τρόπος συγκομιδής του, καθώς και το πρότυπο διασφάλισης ποιότητας ISO 3632. Αναλυτικότερα, η συγκομιδή του κρόκου γίνετε μόλις το άνθος ανοίξει πλήρως, πρώτα συλλέγονται τα κόκκινα ινώδη στίγματα και στην συνέχεια οι τρεις κίτρινοι στήμονές που φέρουν την γύρη. Μετά την συγκομιδή ακολουθεί η επεξεργασία, η οποία είναι απαραίτητο να γίνει την ίδια μέρα διότι με το πέρασμα του χρόνου χάνονται οι ιδιότητες του. Τα στάδια της επεξεργασίας είναι ο διαχωρισμός του στίγματος από το υπόλοιπο άνθος, η ξήρανση και τελικά η αποθήκευση. Στην συνέχεια της μελέτης μας, εμβαθύνουμε τις γνώσεις μας με μια λεπτομερή αναφορά στα χημικά συστατικά του ξηρού στίγματος που κατά κύριο λόγο είναι η κροκίνη, η σαφρανάλη και η πικροκροκίνη. Παράλληλα εξετάζονται και αναλύονται τα διατροφικά και τα ευεργετικά οφέλη του κρόκου, μέσω των διάφορων πειραμάτων που έχουν πραγματοποιηθεί προκύπτει ότι τα κύρια συστατικά του συμβάλουν στην καταπολέμηση διάφορων χρόνιων ασθενειών και προάγουν την υγεία με σημαντικά οφέλη σε διαταραχές που σχετίζονται με το ανοσοποιητικό. Τέλος, σημειώνεται ότι η αλόγιστη χρήση του μπορεί να προκαλέσει δηλητηρίαση ή διαφορές ανεπιθύμητες ενέργειες.

The saffron (Crocus sativus L.) is a herbaceous, narrow-leaved and bulbous plant of the Iridaceae family and the order Liliales. It is one of the rarest and most special plants in our country, because it is grown only in the homonymous village of Kozani, Krokos. It belongs to one of the oldest plant species in the world with great historical depth and stands out for its characteristic aroma, taste, color and multiple benefits to the human body. It is distinguished for its superior quality characteristics and has been characterized as the "gold of the Greek land" as it provides significant benefits to the economy. The purpose of the study was to summarize the available information and to update our knowledge about the saffron. This dissertation is an extensive bibliographic review through international and domestic bibliography on the cultivation and processing of saffron. The cultivation practices and the special way of harvesting are presented, as well as the ISO 3632 quality assurance standard. More specifically, the crocus is harvested as soon as the flower is fully open, first the red fibrous stigmas are collected and then the three yellow stamens that carry the pollen. After the harvest follows the processing, which is necessary to do on the same day because over time its properties are lost. The processing steps are the separation of the stigma from the rest of the flower, the drying and finally the storage. In the continuation of our study, we deepen our knowledge with a detailed reference to the chemical components of dry stigma, which are mainly crocin, saffranal and picrocrocin. At the same time, the nutritional and beneficial benefits of yolk are examined and analyzed, through the various experiments that have been carried out, it appears that its main components contribute to the fight against various chronic diseases and promote health with significant benefits in immune-related disorders. Finally, it is noted that its irrational use can cause poisoning or various side effects.
Keywords: κρόκος Κοζάνης, επεξεργασία και προϊόντα saffron, xημική σύσταση, ευεργετικές ιδιότητες.