Ο Μαθητευόμενος Μάγος του Beethoven: μια ασυνήθιστη ερμηνευτική προσέγγιση της 8ης Συμφωνίας από τον Arnold Schering
Date Issued
November 23, 2021
Type
Μεταπτυχιακή Διπλωματική Εργασία
Abstract
Η ερμηνευτική προσέγγιση που προτείνει ο Schering για το πρώτο μέρος της 8ης
Συμφωνίας του Beethoven, τεκμήριο αντιλήψεων της εποχής του, στηρίζεται σε ένα διαρκή
παραλληλισμό ανάμεσα στη μουσική και την Μπαλάντα Ο Μαθητευόμενος Μάγος του Γκαίτε.
Είναι μια ερμηνευτική προσέγγιση που σήμερα θεωρείται ξεπερασμένη, ενώ δεν υπάρχουν
ιστορικά στοιχεία που να τεκμηριώνουν ότι ο Beethoven πράγματι συνέθεσε το α΄μέρος της
Συμφωνίας ακολουθώντας στίχο προς στίχο ένα οποιοδήποτε ποιητικό κείμενο. Το ενδιαφέρον της
ερμηνείας αυτής σήμερα δεν έγκειται λοιπόν στην ακρίβειά της από ιστορικής πλευράς, ούτε στον
‘επιστημονικό’ της χαρακτήρα, αλλά πολύ περισσότερο στο ότι, μέσα από την αντιπαραβολή με το
συγκεκριμένο ποιητικό κείμενο, ο Schering καταφέρνει να αναδείξει με γλαφυρό τρόπο και να
περιγράψει, έστω μεταφορικά, πολλές ιδιαιτερότητες της γραφής του Beethoven. Για παράδειγμα,
στοιχεία όπως το γεγονός ότι στην παρτιτούρα του Μπετόβεν κάθε φορά το δεύτερο θέμα
εμφανίζεται πρώτα σε ασυνήθιστη τονικότητα πριν επιστρέψει με μια απότομη αρμονική διαδοχή
στην αναμενόμενη, ή ακόμα η ασυνήθιστη ενορχήστρωση της πρώτης εμφάνισης του θέματος στην
Επανέκθεση, βρίσκουν αν μη τι άλλο μια ζωντανή ποιητική ερμηνεία μέσα από τη διασύνδεσή τους
με το ποίημα του Γκαίτε. Συμπερασματικά, αν η ερμηνεία του Schering σήμερα δεν είναι
μουσικολογικά πειστική διότι επιβάλλει αυθαίρετα σε ένα μουσικό έργο ένα ‘σενάριο’ που του
είναι ξένο, εντούτοις παραμένει ποιητικά ενδιαφέρουσα και χρήσιμη γονιμοποιώντας τη φαντασία
και συμβάλλοντας στη μετατροπή ενός ιστορικού μουσικού κειμένου σε ζωντανή μουσική
εμπειρία.
Subjects