Ταυτότητα και σώμα στην τέχνη του διαδικτύου: Γεφυρώνοντας το κείμενο /λόγο, με την εικόνα/σώμα. Το σώμα ως τόπος, ως χώρος, ως νόημα και ως φορέας προσδιορισμού ταυτότητας
Date Issued
April 11, 2024
Type
Διδακτορική Διατριβή
Abstract
Το κύριο αντικείμενο της διατριβής, “Ταυτότητα και σώμα στην τέχνη του διαδικτύου:
Γεφυρώνοντας το κείμενο /λόγο, με την εικόνα/σώμα. Το σώμα ως τόπος, ως χώρος, ως
νόημα και ως φορέας προσδιορισμού ταυτότητας” εντάσσεται στο πλαίσιο της
θεωρητικής έρευνας μέσω ανασκόπησης βιβλιογραφίας και εξέτασης παραδειγμάτων, με
σκοπό μια συνολική ανάγνωσης του φαινομένου της εξέλιξης της ταυτότητας και πως
αυτή σχετίζεται με το σώμα και τις εκφάνσεις του στη διαδικτυακή ζωή, μέσα από το έργο γυναικών καλλιτέχνιδων της διαδικτυακής τέχνης. Αποτελεί μια κριτική ανάλυση της επιρροής του διαδικτύου στη γυναικεία ταυτοτική εικόνα, πρόσληψη και επικοινωνία μέσω του σώματος, έτσι όπως αυτή σχολιάζεται μέσω των έργων γυναικών καλλιτέχνιδων που χρησιμοποιούν αυτό το εργαλείο. Στη διατριβή πραγματοποιείται διεξοδικά κριτική ανάλυση της χρήσης του όρου Net.art όσο και του προσδιορισμού διαδικτυακή τέχνη.
Ένα δεύτερο σημείο ερευνητικού ενδιαφέροντος είναι η αποκατάσταση της
διαδικτυακής τέχνης ως μιας μορφής έκφρασης, απόλυτα ταιριαστής με την ψηφιακή
ύπαρξη των τριών τελευταίων δεκαετιών, η οποία τείνει να γίνει κυρίαρχος μοχλός
κοινωνικής συμπερίληψης και ορατότητας όχι μόνο των γυναικών αλλά και άλλων
κοινωνικών ομάδων. Το πως επηρεάζεται η ταυτότητα στη διαδικτυακή σχεσιακότητα (είτε ως ενεργοί/ές είτε ως θεατές και υπό-κείμενα μιας πληροφορίας) έχει πολλαπλές
επιστρωματώσεις οι οποίες είναι ασύνειδες και συνδέονται εν πολλοίς με το ίδιο το μέσο.
Αυτή είναι η θεωρητική βάση επάνω στην οποία λαμβάνει χώρα η διερεύνηση για το
“χτίσιμο” της ταυτότητας (σε διαδικτυακό επίπεδο και κατά προέκταση και σε πραγματικό)στην έρευνα μας.
Το ίδιο ενδιαφέρον παρουσιάζει και το πως μια άυλη δραστηριότητα όπως είναι η
διαδικτυακή ζωή κι επικοινωνία ενεργεί επί του «υλικού» σώματος και πως αλλάζει την
πρόσληψη του σε ατομικό και συλλογικό επίπεδο. Ως μια στην πορεία της, καπιταλιστική
πρακτική (άποψη που αναπτύσσεται στον κορμό του διδακτορικού κειμένου) η
διαδικτυακή προβολή εργαλειοποιήθηκε και ως ερευνητικό ερώτημα συμπεριλαμβάνεται
στην παρούσα διατριβή.
Στη βάση των παραπάνω επικεντρώνεται το ενδιαφέρον της παρούσας έρευνας
τόσο στην σύνταξη ενός εγχειριδίου επάνω στην αντιμετώπιση των ζητημάτων της
ώσμωσης τεχνολογίας και υποκειμένου όσο και σε μια στοχαστική ενατένιση τους,
τοποθετώντας το ερευνητικό ερώτημα εντός του πλαισίου μιας αναλυτικής ποιητικής
ματιάς όσο και μιας πρότασης σχετικής με τη διάσωση του ανθρώπινου έναντι ενός
προϊοντικού τύπου αντιμετώπισης, που θα προέλθει μέσα από τον φυσικό συγχρωτισμό
και τις φυσικές εμπειρίες.
Μεθοδολογικά χρησιμοποιήθηκαν οι φιλοσοφικές θεωρήσεις των Φουκώ και των
Ντελέζ/Γκατταρί και οι κοινωνικές θεωρήσεις του φεμινισμού ενώ στο μέρος που αφορά
την ταυτότητα δεν αγνοήθηκε η Λακανική οπτική. Πολλοί επίσης διανοητές του
τεχνολογικού στοχασμού χρησιμοποιήθηκαν καθώς η παρούσα διατριβή είναι μια
ανάλυση της ψηφιακής κουλτούρας και της τριβής της με το κοινωνικό πλαίσιο
Ο τρόπος με τον οποίο εξελίσσεται η καλλιτεχνική έρευνα στο χώρο των νέων
μέσων απηχεί σε μεγάλο βαθμό και μια παραδοσιακή, στη δομή της, ακαδημαϊκή έρευνα
πράγμα που σηματοδοτεί την έναρξη νέων καλλιτεχνικών ζητημάτων σε συνέργεια με την κλασική καλλιτεχνική πρακτική. Συνεπώς ο υπότιτλος της διατριβής αναλύεται μέσα από της περιπτωσιολογική εξέταση καλλιτέχνιδων και κυρίως μέσα από τις συνεντεύξεις που παρατίθενται. Σε μια “κβαντική” παρατήρηση των φαινομένων (σύμφωνα με την οποία τα «παράγουμε» σχεδόν) οι ερμηνείες των έργων της διαδικτυακής τέχνης εμπεριέχουν τη δημιουργία νέων νοημάτων και ορατότητας εναλλακτικών δεδομένων μέσω της μελέτης τους, όπως για παράδειγμα η αναδυόμενη ανησυχία για τη χρήση της πληροφορίας, η κοινωνική προκατάληψη και η χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης, η κοινωνική ταξινόμηση και η ορατότητα όσο και η αυξανόμενη επιτήρηση έννοιες που αναπτύσσονται στο σώμα του διδακτορικού.
Subjects