η κοινωνιόλεκτος του ρεμπέτικου
Date Issued
March 10, 2022
Type
Μεταπτυχιακή Διπλωματική Εργασία
Abstract
Η παρούσα εργασία πραγματεύεται τη συνθηματική γλώσσα μιας περιθωριακής ομάδας, των ρεμπέτηδων. Ως γνωστόν, η πρωταρχική λειτουργία της γλώσσας, είτε πρόκειται για την καθομιλουμένη είτε για μια κοινωνιόλεκτο, είναι η επικοινωνία. Οι πομποί και οι δέκτες, δηλαδή, χρησιμοποιούν έναν γενικό γλωσσικό κώδικα, για να επικοινωνούν μεταξύ τους. Στην περίπτωση της συνθηματικής γλώσσας, ωστόσο, το επιδιωκόμενο δεν είναι απλώς η επικοινωνία, αλλά η μυστική επικοινωνία μεταξύ ενός περιορισμένου αριθμού ατόμων. Οι ρεμπέτες, επί παραδείγματι, έπλασαν έναν τέτοιο κώδικα, προκειμένου να επικοινωνούν και να συνεννοούνται με τους όμοιούς τους, χωρίς όμως να γίνονται κατανοητοί από τα μέλη εκτός ομάδας.
Αξιοποιώντας την ελληνόγλωσση βιβλιογραφία και αρθρογραφία και τα αναρίθμητα ρεμπέτικα τραγούδια του α΄ μισού του 20ου αι., επισημαίνω τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα της ρεμπέτικης κοινωνιολέκτου, καθώς επίσης και τους σκοπούς που εξυπηρετούσε η χρήση της.
Οι ρεμπέτες χρησιμοποιούσαν την κοινή νεοελληνική γλώσσα, την οποία όμως είχαν εμπλουτίσει με λέξεις-δάνεια από άλλες γλώσσες ή άλλες αργκό και με λέξεις που είχαν επινοήσει οι ίδιοι (λεξιπλασία). Τέλος προέβην στην κατάρτιση ενός γλωσσαρίου, όπου δύναται να εντοπίσει κανείς το λεξιλόγιο και τη φρασεολογία της συγκεκριμένης ομάδας.
Subjects